มรดกคืออะไร
มรดกคือทรัพย์สินทุกชนิดของผู้ตาย รวมถึงสิทธิ หน้าที่ และหนี้สิน ยกเว้นสิทธิที่เป็นการเฉพาะตัวของผู้ตาย ทายาทจึงรับทั้งทรัพย์และหนี้ แต่รับผิดชดใช้หนี้ไม่เกินทรัพย์มรดกที่ตนได้รับ
ทายาทโดยธรรม 6 ลำดับ
- 1ผู้สืบสันดาน เช่น บุตร หลาน เหลน
- 2บิดามารดา
- 3พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
- 4พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน
- 5ปู่ ย่า ตา ยาย
- 6ลุง ป้า น้า อา
หลักสำคัญคือ ถ้ามีทายาทลำดับก่อนอยู่ ทายาทลำดับหลังจะไม่ได้รับมรดก ยกเว้นบิดามารดา ซึ่งได้ส่วนแบ่งเท่ากับบุตรของผู้ตาย ส่วนทายาทในลำดับเดียวกันได้ส่วนแบ่งเท่ากัน
คู่สมรสได้เท่าไร
คู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสถูกต้องเป็นทายาทโดยธรรมเสมอ ส่วนแบ่งขึ้นกับว่ามีทายาทลำดับใดอยู่ร่วมด้วย
| ทายาทที่มีอยู่ร่วมกับคู่สมรส | ส่วนของคู่สมรส |
|---|---|
| บุตร หรือผู้สืบสันดาน | เท่ากับบุตร 1 คน |
| ไม่มีบุตร แต่มีบิดามารดา หรือพี่น้องร่วมบิดามารดา | ครึ่งหนึ่ง |
| มีเพียงพี่น้องต่างบิดาหรือมารดา ปู่ย่าตายาย หรือลุงป้าน้าอา | สองในสาม |
| ไม่มีทายาทอื่นเลย | ทั้งหมด |
อย่าลืมแบ่งสินสมรสก่อน
ทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรสเป็นสินสมรส ครึ่งหนึ่งเป็นของคู่สมรสอยู่แล้ว ไม่ใช่มรดก มีเพียงอีกครึ่งที่เป็นของผู้ตายเท่านั้นที่นำมาแบ่งเป็นมรดก
กรณีที่มักสงสัย
- บุตรนอกสมรส มีสิทธิรับมรดกของบิดา หากบิดาได้รับรองแล้ว เช่น จดทะเบียนรับรองบุตร หรือแสดงออกต่อสังคมว่าเป็นบุตร
- บุตรบุญธรรม มีสิทธิรับมรดกของผู้รับบุตรบุญธรรมเหมือนบุตรชอบด้วยกฎหมาย
- คู่ที่อยู่กินโดยไม่จดทะเบียน ไม่ใช่ทายาทโดยธรรม แต่อาจมีสิทธิในทรัพย์ที่ทำมาหาได้ร่วมกัน
ขั้นตอนและกำหนดเวลา
การโอนที่ดินหรือถอนเงินจากธนาคารของผู้ตาย มักต้องมีผู้จัดการมรดกที่ศาลแต่งตั้ง ส่วนการฟ้องเรียกมรดกมีอายุความ 1 ปีนับแต่รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก และไม่เกิน 10 ปีนับแต่เจ้ามรดกตาย แม้มีข้อยกเว้นบางกรณี ก็ไม่ควรปล่อยไว้นาน
วิธีป้องกันข้อพิพาทที่ดีที่สุดคือ ทำพินัยกรรมให้ถูกแบบ ตั้งแต่ยังมีชีวิต